Fotografie als meditatie én in 3 stappen mindful fotograferen

Wanneer ik fotografeer heb ik alleen nog aandacht voor de omgeving en mijn onderwerp. Alles om me heen vergeet ik en ik heb focus. Wat zie ik door mijn lens? Hoe valt het licht op mijn onderwerp? Welke houding past bij de setting? En zie ik geen storende details in de achtergrond?

Ik realiseerde me dat het een moment is waarop ik echt met mijn aandacht volledig in het hier en nu ben. Op wat er voor me afspeelt en hoe ik dit kan vastleggen. Ik pieker niet. Voel geen stress of gejaagdheid. Ik maak me geen zorgen. Ik denk niet aan mijn to-do lijst. En voel me helemaal in m’n element, want ik doe wat ik leuk vind.

Fotograferen is daarmee voor mij een mindful practice. Ik ben aanwezig in het moment. Ik heb aandacht voor wat er is. Ik bekijk het onderwerp vanuit diverse perspectieven (net zoals je de wereld, mensen en dingen vanuit diverse perspectieven kunt zien). Ik heb oog voor wat ik zie. En ik ‘vergeet’ de buitenwereld.

Door een stroom aan gedachten in ons hoofd, vergeten we vaak om onze aandacht te richten op het huidige moment. Stel het moment waarop je ontbijt maar eens voor. Je denkt dat je eet, want je neemt een hap, je kauwt en je slikt het door, maar eigenlijk ben je met je gedachten heel ergens anders. Je houd je bezig met de dag en wat er mogelijk kan gebeuren en hoe je daarop zult reageren. Of je analyseert een gesprek die je gisteren hebt gehad met een vriendin of een collega. Heb ik het wel goed gezegd? Hoe kwam het over? Heb ik wel alles kunnen zeggen wat ik wilde? Floep, je bent niet meer in het huidige moment.

En weet je? Ik wil niet zeggen dat het niet ok is om aan het verleden of de toekomst te denken. Dat kan juist heel fijn en goed zijn. Dat zijn gedachten die nuttig zijn. Bijvoorbeeld als je een doel voor ogen hebt. Gedachten die je helpen. Of mooie herinneringen. In het moment kies je daarvoor zonder je te laten meeslepen door oordelen of negatief commentaar. En je kunt je heel bewust zijn van die huidige ervaring. De gedachten die je onnodig uit het moment halen zijn de negatieve gedachten. De gedachten die zich zorgen maken over wat anderen van je denken. De niet-helpende gedachten en je weerhouden om te genieten van het moment wat zich voor je en om je heen afspeelt.

Hoe fotografie als meditatie werkt
Zoals ik eerder vertelde, heb ik tijdens het fotograferen alleen aandacht voor wat er nodig is om een foto te maken. Mijn hersenen focussen zich op de stappen die ik neem om een foto te maken. Ik ben helemaal niet bezig met andere gedachten. En dit gebeurd ook al op het moment dat je even snel een kiekje neemt. Je haalt je brein uit zijn normale routine en in een meer aandachtige staat. Ook al duurt dit slechts een aantal seconden. Je brein kan namelijk niet multitasken. Het kan zich alleen focussen op één ding.

En in meditatie speelt bijvoorbeeld je ademhaling deze belangrijke rol. Je ademhaling is een ankerpunt waarnaar je continu terug kunt keren als je wordt afgeleid door gedachten. Terwijl je ademhaalt hoef je verder niks te negeren of weg te drukken wat zich aandient. Je kunt een opmerkzame houding hebben en er verder niks mee doen. Met andere woorden: je merkt op dat er allerlei gedachten, gevoelens en impulsen komen terwijl je aandacht grotendeels gericht is op het ademen.

Hoe kan ik mindful fotograferen?
Goed nieuws: iedereen kan fotograferen. Elke moderne telefoon heeft een camera. En je hoeft geen pro te zijn om mindful te fotograferen. Sounds good toch? Probeer dan eens de volgende drie stappen uit:

Stap 1: Ga wandelen
Begin met mindful wandelen. Door de wandeling mindful te beginnen, kom je met je aandacht naar je beweging tijdens het lopen en dit helpt je om je naar het huidige moment te komen.

Stap 2: Merk op
Terwijl je mindful wandelt, kun je jouw aandacht steeds meer verbreden van het lopen en je lichaam naar wat er vanuit jouw blik te zien is. Terwijl je herkenbare vormen en onderwerpen ziet, zal je met jouw open aandacht meer gaan zien. Richt je aandacht op datgeen wat je aandacht trekt en wat je interessant vindt.

Stap 3: Speel
Als je iets ziet wat je interesseert, stop je. Kijk naar wat je ziet. Wat is het onderwerp? Misschien kun je het aanraken. Pak je camera of gebruik de camera van je telefoon en speel wat met de compositie. En speel hier echt mee. Vanuit plezier, verwondering, waardering en nieuwsgierigheid. Experimenteer ook met perspectief: ga door je knieën, kijk omhoog, ga op je rug liggen, ga ergens op staan. Bekijk je onderwerp vanuit diverse hoeken.

Probeer deze drie makkelijke stappen eens uit. Je hoeft hiervoor echt geen uren voor te wandelen, maar ga eens 15 minuten even de deur uit. Dit kan in de straat zijn waar je woont tot ergens in de middle of nowhere. Het effect is gelijk.

En deel gerust je beelden met mij, ik ben benieuwd!

Wil je meer weten of beginnen met mindful fotograferen? Ik heb een prachtige Mindful Fotograferen Wegwijzer die je wegwijs maakt in mindful fotograferen: een praktisch e-boek om te onthaasten, scherp te stellen op jezelf en de wereld om je heen en een positief perspectief te ontwikkelen.